कृषि अभिलेख राख्नु कृषिको एउटा महत्त्वपूर्ण भाग हो। रेकर्डहरू सही र अद्यावधिक हुनुपर्दछ, फार्ममा हुने सबै गतिविधिहरू प्रतिबिम्बित गर्नुपर्दछ। फार्म प्रबन्धकको रूपमा फार्म रेकर्डहरू हुनु सधैं महत्त्वपूर्ण छ किनभने,
ऋण आवेदनका लागी
तपाइँ तपाइँको कृषि व्यवसाय विस्तार गर्न चाहानुहुन्छ, तपाइँ बैंकमा राम्रो रेकर्ड प्रस्तुत गर्न चाहानुहुन्छ भने तपाईंको व्यवसायले आवश्यकता अनुसार काम गरिरहेको छ कि छैन भनी प्रमाणित गर्न यी रेकर्डहरू आवश्यक पर्नेछ।
व्यवस्थापन उद्देश्यहरू
यदि तपाईंसँग राम्रो फार्म रेकर्डहरू छन् भने यसले तपाईंको कृषि व्यवसाय लाइ कुशलतापूर्वक योजना र व्यवस्थापन गर्न सक्षम बनाउँछ। यसले तपाईंलाई कहाँ गल्ती गरेको छ र यसलाई सही बनाउन के गर्न आवश्यक छ भनेर देखाउनेछ। यसले तपाईंको कृषि बजेट प्रबन्ध गर्न दिशानिर्देशको रूपमा पनि काम गर्नेछ।
किसानहरूले आफ्नो कृषि गतिविधिहरूको रेकर्ड पनि राख्नु पर्छ जस्तै
प्रजनन स्वथ्य
सन्तुलीत आहार
खेतीपाती उत्पादन
रोपण अभिलेख
सही कृषि व्यवस्थापनका लागि आवश्यक पर्ने दुइटा महत्वपूर्ण कुराहरू छन्। खेती अभिलेख, र खेती लेखा अभिलेख छन्। यदि तपाईं कृषि व्यवसायमा सफल हुन चाहानु हुन्छ भने खेती अभिलेख र खेती लेखा अभिलेख दुवै राख्नु महत्त्वपूर्ण छ। खेती अभिलेख भनेको एउटा कागजात हो (धेरै अवस्थामा एउटा किताब) जुन खेती सञ्चालनका सम्बन्धमा विभिन्न गतिविधि, घटना, सामग्री आदिको जवाफदेहिता कायम राख्न प्रयोग गरिन्छ। खेती अभिलेखहरू खेती लेखा अभिलेख भन्दा फरक छन् यस अर्थमा कि खेती लेखा अभिलेखले सञ्चालनका वित्तीय पक्षहरू बुझाउँछ। लेखा अभिलेखले मुख्य रूपमा खेती खर्च र आम्दानीसँग सम्झौता गर्दछ र किसानलाई उसको व्यवसाय कसरी भइरहेको छ भनेर मूल्याङ्कन गर्न मद्दत गर्दछ।
कृषि अभिलेख राख्नुको मुख्य कारणहरु
ऋणदाता, सरकारी कार्यलय, आदि संग सम्वन्ध राख्न
ऋणदाता, सरकारी कार्यलय, बीमा कम्पनीहरू, र धेरै अन्य निकायहरूले किसानहरूलाई मद्दत गर्नु अघि राम्रो रेकर्डको माग गर्छन्। कृषि एजेन्सीहरूको विस्तार एजेन्टहरू किसानहरूले राखेका रेकर्डहरूका आधारमा किसानहरूलाई राम्रो प्राविधिक सल्लाह दिन सक्षम हुन चाहन्छन्। वित्तीय संस्था र अन्य ऋणदाताहरूले किसानलाई ऋण सुविधा दिनुअघि खेतीको आम्दानी र व्ययको अभिलेख हेर्न चाहन्छन्।
उत्कृष्ट कृषि योजना र पूर्वानुमान
कृषि एक व्यवसाय हो र उत्कृष्ट फार्म रेकर्ड राख्ने किसानलाई योजना बनाउन र यथार्थपरक पूर्वानुमान गर्न मद्दत गर्दछ। रेकर्ड राख्नेले कुन प्रविधीले काम गर्यो र अरू प्रविधीले किन गरेन भन्ने बारे बहुमूल्य जानकारी प्राप्त हुन्छ। अघिल्लो सिजनको खर्च र बिक्री रेकर्डहरूबाट मूल्य परिवर्तनको भविष्यवाणी गर्न सकिन्छ । किसानले राम्रो खेती रेकर्डबाट खेती विस्तारको लागि कति वजेट आवश्यक छ भनेर निर्धारण गर्न सक्छ।
वर्षा र मौसम ढाँचाको भविष्यवाणी
समय अवधिमा वर्षाको घटना र मात्राको रेकर्ड राख्नु धेरै सान्दर्भिक छ। किसान रेकर्ड अनुसार, कहिले रोप्ने र कहिले खेतमा अन्य गतिविधिहरू गर्ने निर्णय गर्दछ। अझ, वर्षामा मात्र भर परेका किसानहरूले खेतीपातीको मौसममा यी रेकर्डहरूलाई गाइडको रूपमा प्रयोग गर्छन्। यसबाहेक, तापक्रम परिवर्तनले बिरुवाहरूमा विशेष प्रभाव पार्छ, विशेष गरी कोमल चरणहरूमा। तसर्थ, किसानहरूले मौसममा निश्चित समयमा तापमान परिवर्तनको बारेमा निष्पक्ष विचार गर्न महत्त्वपूर्ण छ। हामी कृषकहरूलाई वर्षाको मात्रा र तापक्रम नाप्नको लागि क्रमशः सजिलो वर्षा गेज र थर्मोमिटर राख्न सल्लाह दिन्छौं।
आय र व्यय ट्रयाक गर्नुहोस्
किसानले प्रायः आफ्नो नगद प्रवाह र बहिर्वाहको उचित हिसाब दिन सक्षम हुँदैनन्। यो मुख्यतया किनभने किसानहरु बेवास्ता गर्छन् र सानो खर्च र आय जस्तै खानाको फोन कलहरूको लागत रेकर्ड गर्दैनन्। कुनै पनि समयमा सही अभिलेख राख्नाले किसानलाई खेतीबाट खर्च भएको वा कमाएको रकमको सही विवरण दिनेछ। यसबाहेक, यसले सही योजना र बजेटमा मद्दत गर्दछ।
खेतको राम्रो व्यवस्थापन
एक किसान जसले किनेको बीउको बीउ अंकुरण दरमा रेकर्ड राख्छ । उसले मौसमको स्थिति अनुुसार बीउ छनोट गर्न सक्छ। यसबाहेक, रेकर्ड राख्नेले उत्पादन, कीरा र रोग व्यवस्थापनको लागि राम्रो सहयोग गर्छ । मौसमको एक विशेष समयमा एक विशेष प्रकारको माटोमा सही प्रकारको खेतीको निर्णय गर्न मद्दत गर्दछ। पशुधनको हकमा, फार्मले ब्लडलाइन, कीरा र रोगहरू, दानाको प्रकार र उपभोग आदिको फार्म रेकर्ड राख्छ। यी रेकर्डहरूले प्रजनन रोक्न, कीरा र रोगहरू नियन्त्रण गर्न, अपेक्षीत कार्यसम्पादनको लागि उत्तम दाना आपूर्ति गर्न मद्दत गर्दछ। त्यसैले हामी सल्लाह दिन्छौं कि फार्ममा प्रत्येक दिन औसत दस मिनेट खेती रेकर्ड राख्नको लागि खर्च गर्नु धेरै लाभदायक छ। यसले किसानको समय र पैसाको बचत हुनेछ।
खेती अभिलेख राख्नुको महत्व
किन किसानले खेती अभिलेख राख्नु पर्छ
फार्म रेकर्डहरूले किसानलाई सामाग्री स्टक राख्न र फार्मको प्रत्येक विशेषतालाई ठीकसँग व्यवस्थापन गर्न मद्दत गर्दछ।
फार्म रेकर्डहरू योजना र बजेटको लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छन्। फार्म रेकर्डहरूले एक किसानलाई समय अनुकुल राम्रो योजना र बजेटको लागि आवश्यक पर्याप्त जानकारी दिन्छ ।
फार्म रेकर्डहरूले किसानलाई सरकारबाट ऋण र अनुदान प्राप्त गर्न मद्दत गर्दछ।
फार्म रेकर्डहरूले किसानहरूलाई कृषिको समग्र सफलतामा खेतीको प्रत्येक पक्षको प्रगति र योगदानको पहिचान गर्न मद्दत गर्छन्।
फार्म रेकर्डहरूले सही कृषि व्यवस्थापनको लागि महत्त्वपूर्ण छन्।
फार्म रेकर्डहरूले किसानहरूलाई बजेट मिर्धारण र आफ्नो व्यवसायको योजना बनाउन मद्दत गर्छ।
किसानलाई बैंक वा अन्य वित्तीय संस्थाहरूबाट वित्तीय सहायताहरू पहुँच गर्न आवश्यक हुँदा फार्म रेकर्डहरू सहयोगी हुन सक्छन्।
यसले किसानहरूलाई राम्रो व्यवस्थापन र निर्णय सिर्जना गर्न सक्षम बनाउँछ।
विभिन्न प्रकारका फार्म रेकर्डहरू
यहाँ विभिन्न प्रकारका खेती रेकर्डहरू छन् जुन किसानले सफल कृषि व्यवसाय चलाउनको लागि राख्नुपर्छ।
दैनिक कृषि अभिलेख
यी सबै महत्त्वपूर्ण दैनिक गतिविधिहरू र फार्ममा हुने घटनाहरूको रेकर्डहरू हुन्। यी रेकर्डहरूले किसानलाई विगतका खेती गतिविधिहरूको ट्रयाक राख्न र भविष्यका गतिविधिहरूको लागि योजना बनाउन मद्दत गर्दछ।
कृषि औजार र उपकरणको अभिलेख
यो फार्म मा सबै उपकरण र तिनीहरूको मात्रा को एक सूची कायम गर्न प्रयोग गरिन्छ। यसले उपकरणको खरिदको मिति र तिनीहरूको विवरण पनि समावेश गर्न सक्छ।
नगद पुस्तिका र भुक्तानी रसिद
यो एक राम्रो किसानले नोट लिनु पर्ने फार्म रेकर्डहरू मध्ये एक हो, नगद पुस्तिका, र भुक्तानी रसिद खेतको सबै वित्तीय लेनदेनको, आम्दानी र व्यय दुवैको फार्म रेकर्ड बुक हो। यसको साथ, एक फार्म प्रबन्धकले ऋण पहुँच गर्न, धोखाधडी अभ्यासहरू पत्ता लगाउन र व्यवसायको अवस्था पहिचान गर्न सक्छ। यो एक फार्म रेकर्ड लेखा पुस्तिका हो। थप रूपमा, फार्म प्रबन्धकले रेकर्डमा रहेको तथ्याङ्कको आधारमा उत्पादक निर्णयहरू सिर्जना गर्न सक्छ।
कृषि सामग्रीको अभिलेख
यो रेकर्ड सबै कृषि सामग्रीहरू जस्तै मल, बीउ, र आदिको ट्रयाक राख्न प्रयोग गरिन्छ। रेकर्डमा प्रायः खरिद गरिएको रकम, प्रयोग गरिएको रकम, र के बाँकी छ भन्ने कुरा समावेश हुन्छ।
पशुधन र पशुजन्य उत्पादनहरूको अभिलेख
कृषकहरूले फार्ममा रहेका हरेक प्रकारका पशुधनको विभिन्न अभिलेख राख्छन्। साथै, उत्पादनहरू भएका पशुधनहरूका लागि, उदाहरणका लागि, कुखुराबाट अण्डाहरू, किसानले हरेक दिन अण्डा राखेको संख्याको हिसाब राख्छ। यदि कुनै किसानसँग दूध उत्पादनका लागि गाई छ भने उसले गाईले दिनमा कति लिटर दूध उत्पादन गरेको छ भन्ने अभिलेख राख्छ ।
वार्षिक मुल्यांकन अभिलेख
प्रत्येक उत्पादन वर्षको अन्त्यमा, एक किसानले व्यवसायको वर्तमान अवस्था थाहा पाउन आफ्नो उद्यमको मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ। कृषिको सवल र दुर्वल पक्ष पत्ता लगाउनु पर्छ। जब किसानको वार्षिक मूल्याङ्कन रेकर्ड छ यो सम्भव छ। यो फार्म रेकर्ड राख्ने पुस्तकले वर्षको सुरुदेखि अन्त्यसम्म फार्ममा प्रस्तुत स्टकहरूको मूल्य देखाउँछ। यसले अर्को उत्पादन वर्षको लागि फार्म व्यवस्था तयार गर्न निर्णय गर्न मद्दत गर्नेछ।
जनावरको दानाको अभिलेख
यो रेकर्ड दैनिक आधारमा जनावरको दानाको प्रकार र खरिद गरिएको, प्रयोग गरिएको र स्टकमा रहेको मात्राको सूची कायम गर्न प्रयोग गरिन्छ।
उत्पादन रेकर्ड
उत्पादन रेकर्डहरू फार्ममा उत्पादित सबै वस्तु को रेकर्डहरू राख्न प्रयोग गरिन्छ। यी उत्पादन रेकर्डहरू प्रत्येक हप्ता तयार हुन्छन्। र त्यसपछि महिनाको अन्त्यमा र वर्षको अन्त्यमा संक्षेप गरियो। यसरी, त्यहाँ साप्ताहिक रेकर्ड, मासिक रेकर्ड, र फार्ममा बनाइएको सबै कुराको वार्षिक रेकर्ड हुन्छ।
कृषि प्रयोगको लागि अभिलेखहरू
खेती गर्नको लागि जग्गा मिलाइएको मिति, रोपणमा प्रयोग गरिएको प्लट वा हेक्टरको संख्या, खेतमा रोपिएको बिरुवा र तिनीहरू कहाँ रोपिएको छ भन्ने रेकर्ड गर्न प्रयोग गरिन्छ।
कामदारको अभिलेख
कर्मचारीको अभिलेख, तलब र भुक्तानी राख्न प्रयोग गरिन्छ। यसलाई श्रम अभिलेख पनि भनिन्छ।
बिक्री रेकर्ड
बिक्री रेकर्डहरू खेती उत्पादनहरूबाट पूरा भएका सबै बिक्रीहरूको रेकर्ड राख्न प्रयोग गरिन्छ।
उपज र उत्पादन रेकर्ड
यो फार्ममा राख्नको लागि आवश्यक फार्म रेकर्डहरू मध्ये एक हो । यो खेती रेकर्ड हो जसले खेतको उत्पादन वा उत्पादनको व्याख्या गर्दछ। पशु र बाली उत्पादन दुवैका लागि । यस रेकर्डमा दैनिक वा मौसमी उत्पादन दर रेकर्ड हुन्छ । यसले वर्षिक उत्पादन खेतीको सफलता दर बताउँछ।
कृषि इनपुट उपयोग अभिलेख
यो फार्म रेकर्डले उत्पादन वर्षमा प्राप्त र प्रयोग गरिएका सबै इनपुटहरू देखाउँदछ, यसले उत्पादनमा विशेष इनपुटको सान्दर्भिकता देखाउँदछ। यसले इनपुट अनुप्रयोगको स्तर देखाउँछ र स्रोत उत्पादकता निर्धारण गर्न आउटपुट रेकर्डसँग संयोजनमा प्रयोग गरिन्छ।
नाफा नोक्सान रेकर्ड
यो मुख्य रेकर्ड हो । यसले व्यापारको आर्थिक अवस्था देखाउँछ। यो फार्म लेखा रेकर्ड धेरै किसानहरूले राख्ने रेकर्ड हो । यद्यपि, माथि उल्लिखित अभिलेखहरू यस रेकर्डको लागि पूर्व शर्त हुन्। यो फार्म रेकर्ड बुक सामान्यतया प्रत्येक उत्पादन अवधिको अन्त्यमा तयार गरिन्छ, सामान्यतया वर्षको अन्त्यमा व्यवसायले नाफा कमाएको छ वा छैन भनेर प्रमाणित गर्न।
यी विभिन्न प्रकारका खेती रेकर्डहरू हुन् जुन एक महत्वाकांक्षी सफल किसानले तयार गर्नुपर्छ र राख्नु पर्छ । खेती अभिलेखको महत्त्व प्रचुर मात्रामा छ र यसलाई खारेज गर्न सकिँदैन ।
